Ond o ystyried yr holl rymoedd dieflig yna sydd ar waith, nid oes chwaith amser i\u2019w golli, oherwydd un frwydr yw hon mewn cyfres o wrthdrawiadau sydd am barhau. Yn wir, yn groes i\u2019r hyn mae ambell i ddoethyn<\/a> wedi bod yn awgrymu, rydym nawr yn nannedd y chwyldro, sydd wedi bod yn mynd rhagddi ers pleidlais Brexit (ac ethol Trump).<\/p>\n Ond beth am<\/em> yr<\/em> interregnum? <\/em>meddai chi ddisgyblion Gramsci – y cyfnod yna o wacter lle mae\u2019r hen drefn yn dadfeilio a\u2019r drefn newydd yn ceisio sefydlu ei hun \u2013 a sydd yn braenaru\u2019r tir ar gyfer y Chwyldro. Wel yr argyfwng a ddechreuodd y cyfnod hwnnw oedd y cwymp ariannol yn 2008, na welodd cwymp yr hen drefn (er ei fod yn ergyd lled-farwol) na chwaith cam blaengar ymlaen, tu hwnt i fudiad penagored Occupy, <\/em>a oedd, gyda synnwyr trannoeth, yn gam i \u2018nunlle braidd.<\/p>\n Ond ers 2016 rydym wedi bod ar faes y g\u00e2d go iawn, gyda grymoedd chwyldroadol a rhai adweithiol yn brwydro fyth ers hynny. Wedi blerwch Brexit, dyma\u2019r sefydliad wedyn yn llethu Corbyn, tra yng Nghymru taniodd y mudiad annibyniaeth ac yna ymffrwydro (er peidiwch a diystyrru dylanwad dirgel y sefydliad yn yr achos hwnnw chwaith). Yn y cyfnod mwy diweddar wrth gwrs, y grymoedd adweithiol sydd wedi bod \u00e2\u2019r gerdded eto, wrth geisio adfer Prydain imperialaidd eu hagwedd ond crachaidd eu hysbryd.<\/p>\n Dyma ddramateiddio\u2019r sefyllfa\u2019n ormodol meddech chi.<\/p>\n Ond ystyriwch wedyn yr hyn sydd ar ddod mewn cwta tair blynedd. Brwydr nesaf y chwyldro sef yr Etholiad Cyffredinol, ac un lle mae\u2019n bosib bydd y grym adweithiol yna\u2019n sofran dros yr ynys, ac fel mae sawl un wedi nodi, yn fygythiad go iawn i fodolaeth ein Senedd<\/a> yn ogystal ag un yr Alban. Dyna fydd ergyd farwol, o bosib, i\u2019r grymoedd blaengar, wrth i\u2019r arferiad dangos eu grym.<\/p>\n Ac hyd yn oed os na hoffech chi ddisgrifio hyn oll mewn termau chwyldro, yna mae\u2019n drosiad defnyddiol i ddefnyddio i ddehongli\u2019r hyn sydd ar droed, a deall y math o gamau sydd angen eu hystyried.<\/p>\n Peintio\u2019r Map yn Wyrdd<\/strong><\/p>\n A dyma ni\u2019n cyrraedd y craidd.\u00a0 Oherwydd ni thal nawr i gymryd camau bychain.\u00a0 Nid nawr yw\u2019r amser i gloffi na chymryd anadl.\u00a0 Nid amser i\u2019r gwangalon mohoni.\u00a0 Oherwydd erbyn 2029 mae\u2019n gofyn bod y map gwleidyddol yn un nad sy\u2019n adlewyrchu Cymru\u2019r Normaniaid a\u2019r rhaniad rhwng y Mers a Pura Walia, ond ei fod yn gyfangwbl gwyrdd, fel yr oedd hi unwaith yn felen, ac unwaith yn goch.<\/p>\n Oherwydd os am wrthsefyll yr adferiad bydd gofyn undod gwleidyddol ac ysbrydol ymhlith canrannau sylweddol o Gymru. A Phlaid Cymru yw\u2019r llestr bellach all gario\u2019r gobaith.<\/p>\n Yn hynny o beth, fel y sylwodd Elfyn Llwyd trwy lygaid llaeth, y mae buddugoliaeth Plaid yn un hynod o fod wedi creu sail ledled Cymru, un y gall arwain at ganlyniad ysgubol o\u2019r fath.\u00a0 Ymhellach, fel y nododd yn graff, \u2018mae\u2019n rhaid adeiladu ar hynny, a mynd ati\u2019.\u00a0 Ac nid oes amser i\u2019w golli.<\/p>\n Ac wrth edrych tua 2029, beth sydd gan Blaid i\u2019w ddysgu?\u00a0 Wel, dyma le mae angen elfen o onestrwydd arnynt, a pheidio a thwyllo\u2019u hunain. A mae hynny\u2019n anodd, oherwydd pwy byddai\u2019n gwarafun ennyd o falchder ag ymffrost i griw sydd wedi creu hanes?<\/p>\n Crochenwaith Nant Garw, nid y Ming<\/em> Vase<\/em><\/strong><\/p>\n Ond, er gymaint y mae yna bobl dda, sydd wedi gwneud pethau da, rhaid cydnabod mai amgylchiadau i raddau helaeth sydd wedi creu\u2019r cyfle i\u2019r Blaid. Dirywiad dramatig Llafur Cymru gyda help llaw farwaidd Starmer yn San Steffan, ac yna ymchwydd mewn grym dinistriol, sydd yn ddigon i hela crid ar niferoedd digonol, fel y byddan nhw\u2019n fodlon pleidleisio i ba bynnag bwer sydd am ei gadw mas o Gymru.<\/p>\n Ac eto fe roedd digon o bobl wedi bodloni gyda \u2018chynnig\u2019 Plaid Cymru. Ac mae\u2019n wir i ddweud bod eu cynllun economaidd yn ddogfen o swmp sy\u2019n cynnig atebion gwirioneddol.\u00a0 Ond rhaid inni beidio a dallu\u2019n hunain gyda\u2019r syniad bod pobl rhywsut wedi\u2019u hysbrydoli, mwy nag oeddent ofn.<\/p>\n Yn wir roedd yn berffaith amlwg taw rhyw gyfuniad o waeddu \u2018Stopiwch Reform\u2019 a chario\u2019r ming vase <\/em>chwedl Llafur 2024, gyda mymryn o bolisiau bumper plate<\/em> megis gofal plant, oedd sail llwyddiant yr ymgyrch. Ac i raddau helaeth iawn, roedd hyn yn llwyddiant.<\/p>\n Ond yn yr adlais o lwyddiant Llafur Starmer y mae\u2019r perygl amlwg, wrth gwrs. Er mai pleidlais oedd honno yn erbyn y Ceidwadwyr ar y cyfan, ac ni addawyd fawr dim, wele yng ngweddillion Llafur Cymru canlyniad y ffaith na wnaethpwyd nemor dim o ran sylwedd na rhethreg gan Llywodraeth Starmer i wella bywyd pob dydd neu hyd yn oed addo gwelliannau i ddod.<\/p>\n Bydd pobl yng Nghymru yn deall i raddau na fydd gan y Blaid yr un gallu i greu newidiadau sylweddol dros nos, ond fyddan nhw ddim am dderbyn stasis<\/em> barhaol, na chwaith diffyg gweledigaeth o gynnydd er mwyn cynnal ein gobeithion, ac inni weithio tuag ati yn y tymor canol. Rhaid wrth fwy o sylwedd, fwy o ysbrydoliaeth, a mwy o ddychymyg dros y tair blynedd nesaf, oherwydd yr hyn sydd ar ddod yn 2029.<\/p>\n Cymal Nesa\u2019r Chwyldro<\/strong><\/p>\n Wrth gwrs, gyda\u2019r sustem etholiadol \u2018cyntaf i\u2019r felin\u2019 bydd hyn yn caniatau\u2019r un cyfosodiad o obaith yn erbyn rhaniadau a weithiodd cystal i Plaid Cymru tro hwn \u2013 ac os rhywbeth bydd y diffyg amwysedd system D\u2019hondt<\/em> y Senedd yn ei gwneud hi\u2019n gliriach eto i\u2019r pleidleisiwyr Gwyrdd a Llafur yr hyn sydd yn y fantol.\u00a0 Ond bydd hi\u2019n dalcen caled yn erbyn ton torquise, <\/em>bydd debycach i Tsunami y tro nesa, ac mewn sawl etholaeth na fydd unrhyw gynsail i Blaid Cymru ynddi o ran etholaethau San Steffan.<\/p>\n Ymhellach, erbyn hynny mae\u2019n ddigon posib bydd sawl Cyngor arall dan arweinyddiaeth Plaid Cymru wedi etholiadau lleol 2027, ac felly peryg bydd Plaid yn dioddef hefyd o fod y Blaid \u2018mewn grym\u2019.\u00a0 Ymysg eu tactegau bydd yr angen i osod to o gynghorwyr gweithgar yn eu lle, bydd yn meithrin ymgeiswyr o sylwedd a chyfarwydd ar gyfer 2029.\u00a0 Ond bydd hefyd gofyn i\u2019r ymgyrch honno digwydd mewn hinsawdd lle bydd y freuddwyd ynghyn, a rhywfaint o\u2019r egni a welwyd ar risiau\u2019r Senedd ddoe yn parhau.<\/p>\n Oherwydd os bydd map etholiadol Cymru yn hanner las bydd y genedl, heb s\u00f4n am y Senedd, mewn peryg. Mae\u2019n wir i ddweud bod Farage wedi awgrymu y byddai croeso i\u2019r Albanwyr cynnal refferendwm<\/a> arall pe bai\u2019n berthnasol, ac un ffordd teg o ddehongli hyn yw bod yntau, fel cenedlaetholwr Saesneg, ddim wir a gymaint o ots pe bai\u2019r Albanwyr am fynd ffordd ei hun.\u00a0 Byddan nhw\u2019n fwy o drafferth na\u2019u gwerth.<\/p>\n Ond tebyg na fydd yr un agwedd yn ymestyn i\u2019r \u2018arall mewnol<\/a>\u2019 y Cymry os bydd nifer o\u2019n hetholaethau yn dangos awydd i glosio at Reform a San Steffan.\u00a0 Mae goruchafiaeth dros y Cymry yn agwedd rhy hanfodol o seicoleg y Sais i adael iddi fynd heb frwydr.<\/p>\n Yr Ysbrydol a\u2019r Ymarferol<\/strong><\/p>\n Mae dyfodol Cymru yn y fantol, heb os.\u00a0 Y newyddion da wrth gwrs yw\u2019r momentwm sydd yn barod cynyddu tu \u00f4l i gydweithio a chytgord y Cyrion Celtaidd a\u2019r synau sy\u2019n ein cyrraedd yn enwedig o\u2019r Ynys Werdd.\u00a0 Maen nhw yn barod wedi synhwyro\u2019r hyn sydd ar droed ochr draw m\u00f4r Iwerddon, a nad oes amser i\u2019w golli wrth i\u2019r chwyldro mynd rhagddi.\u00a0 Ond y peryg i Gymru, heb inni daenu map etholiadol 2029 yn wyrdd, yw y byddwn yn cael ein hamsugno nid i chwyldro Celtaidd ond i adferiad Seisnig.<\/p>\n Felly y mae angen i\u2019r beirdd canu, ac yn wir mae angen i\u2019r cyfan o gymdeithas sifig Cymru a\u2019u cymuned creadigol i ymuno gyda\u2019r chwyldro a chario breuddwydion a dyheadau cenedl dros y cyfnod nesaf \u2013 yn enwedig yn absenoldeb y gallu i greu gwir newid o sylwedd i fywydau pobl mewn amser prin.\u00a0 Mae angen i\u2019r Blaid bod yn eofn, yn feiddgar, ac yn gyfrwys, gan atgyfnerthu eu henillion ac ymestyn allan i\u2019r gefnogaeth newydd a thu hwnt.\u00a0\u00a0<\/em>Codi cenedl mewn gair, a’n digolledu am flynyddoedd coll datganoli.<\/p>\n Ar yr un pryd Cymru mae gofyn dangos bod gwelliannau ar ddod ac yn digwydd fesul tipyn, ac hyd yn oed er mwyn sicrhau buddugoliaethau bach o\u2019r fath bydd gofyn ymdrech radical.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/undod.cymru\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Wales-Map-2026-249x300.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/undod.cymru\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/eddie-butler-300x202.jpg\")