{"id":319,"date":"2019-08-07T12:19:57","date_gmt":"2019-08-07T11:19:57","guid":{"rendered":"https:\/\/undod.cymru\/?p=319"},"modified":"2019-08-27T17:10:40","modified_gmt":"2019-08-27T16:10:40","slug":"rojava","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/undod.cymru\/cy\/2019\/08\/07\/rojava\/","title":{"rendered":"Amddiffynwn chwyldro Rojava: dros ein dosbarth, dros y ddaear, a dros fenywod"},"content":{"rendered":"

Mae arbrawf mewn system o ymreolaeth ffeministaidd y Cwrdiaid o dan fygythiad gan wladwriaeth Twrci – a rhaid i ni fel y mudiad cenedlaethol weithredu.<\/strong><\/p>\n

Yn mis Chwefror y flwyddyn hon, clywais bod cyfaill o\u2019r gymuned Gwrdaidd wedi bod ar streic newyn ers dros 70 diwrnod. Yr unig beth oedd yn ei gadw\u2019n fyw oedd fitaminau a the gyda ychydig o siwgwr. Penderfynwyd criw ohonom ymuno yn yr ymgyrch i gefnogi ei safiad. Yr oedd hyn yr oedd yn ei wneud i\u2019w gorff am gyfaddawdu ei hiechyd am weddill ei oes. Oedd ein ffrind Imam \u015ei\u015f yn barod i ferthyra ei hunain dros yr hyn oedd yn ei gredu ynddo.<\/p>\n

Safiad yn erbyn ynysu arweinydd y PKK Abdullah \u00d6calan oedd streic newyn Imam. Dyn oedd wedi ysbrydoli ei bobl i godi a brwydro dros eu rhyddid. Fel Mandela gynt yr oedd ar garchar-ynys ers ddegawdau. Doedd heb gael ymwelaid gan ei dim cyfreithiol ers blynyddoedd lawer, nac ei deulu. Nid oedd yn cael cyfathrebu gyda carcharorion eraill hyd yn oed. Yr oedd gwladwriaeth Twrci yn torri eu rheolau eu hunain a chyfraith rhynglwadol drwy\u2019r triniaeth arteithiol yma o ynysu.<\/p>\n

Enillwyd y dydd gyda\u2019r streic newyn gan y mudiad Cwrdaidd ar draws y byd, gan gynnwys miloedd o garcharorion, aelod seneddol yn Nhwrci yr HDP, Leyla G\u00fcven a ein cymrodor ni, Imam \u015ei\u015f yng Nghasnewydd<\/a>. Cafodd Abdullah \u00d6calan ymweliadau gan ei gyfreithwyr am y tro cyntaf ers blynyddoedd a fe wnaeth ein Senedd ni yng Nghymru ryddhau datganiad yn cefnogi\u2019r frwydr yma, Cymru oedd y wlad gyntaf yn y byd i wneud hyn<\/a>.<\/p>\n

Mae syniadau Abdullah \u00d6calan wedi esgor ar chwyldro ecolegol a ffeminyddol yng ngogledd Syria – Rojava. Mae democratiaeth uniongyrchol gyda sicrhad o gynrychiolaeth gan fenywod a lleiafrifoedd o bob math yn rhywbeth sydd wedi peri i mi, fel anarchydd teimlo yn ofnadwy o gyffrous. Dychmygwch – democratiaeth go iawn heb wedi ei gyfryngu gan gyrfa-garwyr o wleidyddion, na gwladwriaeth fiwrocrataidd yn eistroni ni rhag grym yn ein cymunedau.<\/p>\n

Dyma\u2019r gymdeithas brydferth buom yn freuddwydio amdano, tebyg i\u2019r chwyldro anarchaidd yng Nghatalwnia yn ystod rhyfel cartref Sbaen yn y 1930au. Anhygoel fell all y gorau o ddyniolaeth ddod o\u2019r sefyllfaoedd mwyaf gawedlyd a thywyll – yn ganol rhyfel.<\/p>\n

Ers i Syria cael ei rheibio gan drais rhyfel, bu\u2019r YPJ yng ngogledd Syria yn ymladd Isis gan achub eu pobl rhag y gorthwm a chaethwasiaeth mwyaf ofnadwy. Anhygoel bod y drefn yma wedi ei sefydlu yng nghanol y fath chwalfa, ond dyma sydd wedi digwydd.<\/p>\n

Mae chwyldroadwyr o bob lliw a llun wedi heidio i Rojava i gefnogi\u2019r chwyldro. Mae dau o\u2019m ffrindiau o\u2019r mudiad anarchaidd yn yr \u201cInternational Commune\u201d a maent yn gweithio ar brosiectau plannu coed drwy “Make Rojava Green Again<\/a>” fel rhan o\u2019r gwaith i drwsnewid y gymdeithas i fod yn un ecolegol. Gweler ffilm fer am yr hyn y mae nhw yn ei wneud.<\/a><\/p>\n

Bu farw ffrind i mi, a oeddwn wedi ei hadnabod ers blynyddoedd trwy\u2019r mudiad anarchaidd ac wedi cydweithio gyda cryn dipyn yn y mudiad dros ddiddymu carchardai – yn Afrin, sef Tre yn Rojava a chafodd ei hymosod arni gan gwladwriaeth Twrci. Cafodd Anna Campbell ei lladd<\/a> wrth i Dwrci fomio\u2019r dref yn yfflon. Rwan mwy na blwyddyn yn ddiweddarach mae Twrci yn bygwth ymosod Rojava a chwalu y gymdeithas b\u00ear a sefydlwyd yno.<\/p>\n

Dydd Sul y 4ydd o Awst cyhoeddodd Erdogan, Arlywydd Twrci ei fod am ymosod.<\/p>\n

Gan y mudiad cenedlaethol Gymreig llawer iawn i\u2019w ddysgu o Chwyldro Rojava. Ni wnaiff copi carbon o wladwriaeth gyflalafol y tro i ni. Gyda cynhesu byd eang, ffasgiaeth cynyddu mewn grym ar draws y byd ac adref – rhaid i ni fod yn uchelgeisiol am y gymdeithas gyfiawn a rhydd yr ydym ni yn ei freddwydio amdano. Os all pobl greu y math yma o system yng nghrombil rhyfel – gallwn ni wneud hyn yng Nghymru, heddiw. Yn wir, mae nifer o bentrefi yng Nghymru wedi dechrau\u2019r daith ac pobl wedi dod at eu gilydd i berchnogi eu hadnoddau fel cymuned<\/a> – sydd yn symudiad cryf tuag at y freuddwyd hon. Ar draws Cymru mae perchnogaeth cymunedol yn cydio.<\/p>\n

I ddysgu mwy am y system yma o Gydffederaliaeth Ddemocrataidd, darllenwch y cyfieithiad o waith Abdullah \u00d6calan a ysgrifennodd o\u2019r carchar<\/a>. Dim gwladwriaeth, dim cyfalafiaeth ond democratiaeth cymunedol yn gyd-blethu a chymunedau gyda\u2019i gilydd fel cwlwm celtaidd. Gweithredwyd y syniadau yma cyn dyddiau chwyldro Rojava, o fewn ffiniau gwladwriaeth Twrci yn Bakur<\/a> (gogledd Cwrdistan). Does dim rhaid oedi am “sefyllfa chwyldroadol” (fel y rhyfel yn Syria) er mwyn adeildau y gymdeithas yma, allwn ddechrau’r munud yma yng Nghymru ac yn wir mae rhai cymunedau Cymreig i weld ar y daith tuagat math o awtonomi cymunedol eisioes.<\/p>\n

Rhaid i ni amddiffyn y chwyldro yma – fel Cymry sydd yn ceisio am ymreolaeth a rhyddid ein hunain, mae\u2019r chwyldro yma yn lwybr clir allwn ei ddilyn. Heb yr engraifft byw yma o gymdeithas gyfiawn yn gweithredu, mae’n rhy hawdd i ni feddwl mai dim ond breuddwyd yw\u2019r math yma o fyd a nid rhywbeth mae bodau dynol yn gallu ei greu.<\/p>\n

Grymoedd rhynglwadol, fel yr ydym wedi gweld ar hyd yr 20fed ganrif yw\u2019r bygythiad mwyaf i arbrawf dewr yma yn Rojava. Gyda\u2019r modd y mae\u2019r UDA a\u2019r gorllewn wedi disodli sawl ymgais at gymdeithasau comiwnyddol neu anarchaidd ar hyd y blynyddoedd, o\u2019r Sardinistas i\u2019r Zapataistas, O Chiwba i fudiadau Pwer Du a oedd yn creu y byd newydd yn sgerbwd yr hen system yn yr UDA – gwelwn mai dyma\u2019r brif her at gynnal fflam y chwyldro y cymdeithasau yma.<\/p>\n

Heddiw mae glwadwriaeth Twrci ac Isis sydd yn bygwth Rojava. Gan fod y fygythiad yn rhynglwadol rhaid i\u2019r adwaith i amddiffyn Rojava hefyd fod yn rhyngwladol, ac yn un ffyrnig hefyd. Gall Cymru fach gyfrannu i\u2019r gwaith yma fel pobloedd sydd yn deall gorthrwm iaith, gorthrwm tir a gorthrwm ein hanes.<\/p>\n

Dros y chwyldro ffeministaidd, dros Anna a\u2019r miloedd eraill a fu farw yn ei hamddifyn, dros Gymru radicalaidd o rhydd, gweithredwch rwan!<\/p>\n

Be allwch ei wneud?<\/p>\n