Mae trafodaeth ar y berthynas rhwng sosialaeth a\u2019r cwestiwn cenedlaethol yn allweddol i ddyfodol y mudiad dros annibyniaeth i Gymru, sef Undod. Yn y nodiadau hyn dadleuir bod cred mewn creu sosialaeth mewn un gwlad yn ffolineb peryglus. Crynhoir isod ddeuddeg o ystyriaethau perthnasol i\u2019r drafodaeth ar y berthynas rhwng sosialaeth ac annibyniaeth i Gymru.<\/p>\n
Hwyrach bod rhai yn gweld y nodiadau hyn yn ormod o ddamcaniaethu, ond dylid ymwrthod \u00e2’r fath feirniadaeth. Heb theori a heb ddadansoddi dim ond ail adrodd methiannau’r gorffennol a\u00a0wnawn ni.<\/p>\n
1. Yn hanesyddol bu rhyngberthynas cenedlaetholdeb a sosialaeth yn fater\u00a0anodd, yn ddamcaniaethol yn ogystal ag yn\u00a0ymarferol.1<\/sup><\/a><\/p>\n 2. Methodd sosialaeth yn Ewrop yn yr ugeinfed ganrif,\u00a0i raddau helaeth, oherwydd grym a gafael\u00a0ideolegol cenedlaetholdeb, yn enwedig cenedlaetholdeb gwladwriaethau mawr Ewrop (‘socialism foundered on the\u00a0rock of nationalism<\/em>‘). Rhoddodd mwyafrif gweithwyr Ewrop deyrngarwch i\u2019r genedl-wladwriaeth o flaen undod cyd-wladol y dosbarth gwaith.<\/p>\n 3. Mae ymdriniaeth Lenin o’r cwestiwn cenedlaethol ym 1913 yn sylfaenol, o leiaf yn ddamcaniaethol.2<\/sup><\/a> 3<\/sup><\/a> Nodir isod chwe\u00a0phwynt allweddol; sydd yr un mor berthnasol heddiw ag yr oedd ym 1913.<\/p>\n 3.1. Mater o ddemocratiaeth yw hunan-lywodraeth cenedl. Os yw pobl yn dymuno hunan-lywodraeth yna gormes a gorthrwm fuasai i eraill eu rhwystro.<\/p>\n 3.2. Gwrthgyferbynnir cenedlaetholdeb adweithiol gormeswyr a chenedlaetholdeb radical\/chwyldroadol y gorthrymedig. Felly, ni ddylai sosialwyr gefnogi cenedlaetholwyr yn ddiwah\u00e2n. Yn hytrach, dylai sosialwyr bwyso a mesur os yw mudiad cenedlaethol penodol yn flaengar neu\u2019n adweithiol ac ar sail hynny benderfynu cefnogi neu ddim. Gellir yn aml wahaniaethu rhwng Cenedlaetholdeb gyda C fawr y cenedl-wladwriaethau imperialaidd a chenedlaetholdeb gyda c fach y mudiadau rhyddid cenedlaethol.<\/p>\n 3.3. Cyfraniad damcaniaethol holl bwysig Lenin oedd ei ymdriniaeth o’r berthynas ddilechdidol rhwng economi a gwleidyddiaeth. Yn unol \u00e2 hanfodion Marxiaeth mae’r economi yn sylfaenol ond mae Lenin yn gweld bod y lefel\u00a0wleidyddol yn lled annibynnol, neu\u2019n rhannol ar wah\u00e2n i’r lefel economaidd.<\/p>\n 3.4. Oherwydd arwahanrwydd cymharol y lefel wleidyddol mae\u2019n ystyrlon i genhedloedd ddeisyfu ac ennill rhyddid gwleidyddol os ydynt yn dymuno hynny.<\/p>\n 3.5. Erbyn dechrau’r ugeinfed ganrif roedd cyfalafiaeth wedi\u00a0hen gychwyn ar weu\u00a0econom\u00efau gwledydd Ewrop drwy’i gilydd. Yn gynyddol, gydol y ganrif, daeth economi gwledydd yn llai annibynnol ac yn fwy cyd-ddibynnol.<\/p>\n 3.6. Ateb Lenin i\u2019r cwestiwn cenedlaethol oedd cefnogi annibyniaeth wleidyddol i genedl os oedd hyn yn cydfynd \u00e2\u2019r symudiad at sosialaeth rhyngwladol. Gyda’i rhyddid dylai gwlad rhoi gorau i beth o’i sofraniaeth er mwyn y manteision o fod yn rhan o undeb economaidd ehangach. Yr hyn a welai Lenin fel ateb, yn y b\u00f4n, oedd Undeb o Weriniathau Sosialaidd Ewrop. Trychineb hanes oedd i chwyldro Rwsia gael ei ynysu gan fethiant y chwyldro yng ngweddill Ewrop yn y cyfnod hwnnw.<\/p>\n 4. Mae’r broses o drawswladoli a globaleiddio\u2019r economi wedi mynd rhagddi’n gynyddol tros y can mlynedd diwethaf\u00a0sy’n golygu bod annibyniaeth economaidd gwledydd bellach yn hollol anymarferol. Mae hyn yn fwy gwir am Gymru na bron unrhyw wlad arall oherwydd bu\u2019r economi mor ryngwladol ac agored ers dyddiau cynnar y chwyldro diwydiannol ac yn gynyddol felly rwan.<\/p>\n 5. Yr ateb i Gymru yw annibyniaeth wleidyddol ond cyd-ddibyniaeth economaidd. Hynny yw, grym gwleidyddol annibynnol ond gyda’r grym hynny dylid dewis rhoi\u2019r gorau i beth sofraniaeth er mwyn bod yn rhan o undeb economaidd rhyngwladol. Dadleuodd Lenin bod annibyniaeth wleidyddol yn golygu cadw\u2019r hawl i dynnu allan o unrhyw undeb economaidd gyda gwledydd eraill. Ei ddilechdid twt oedd mai dim ond yr hawl i ymadael ag undeb sy\u2019n sicrhau dewis gwirioneddol i fod, ac i barhau i fod, yn aelod o undeb cyd-wladol.<\/p>\n 6. I ba fath o undeb economaidd ddylai Cymru berthyn? Undeb ar lefel y Deyrnas Gyfunol neu ar lefel Ewropeaidd? Mae\u2019n amlwg mai undebau cyfalafol yw’r Deyrnas Gyfunol a\u2019r Undeb Ewropeaidd presennol. Yn hytrach, s\u00f4n ydym yma am bosibliadau Cymru o fewn undeb sosialaidd; ond ar ba lefel, Prydain neu Ewrop?<\/p>\n Cred rhai o’r Chwith Prydeinig yn y ‘British Road to Socialism’, neu rhyw fersiwn cyfoes o\u2019r gred. Dyma sydd wrth wraidd cefnogaeth y Blaid Gomiwnyddol Brydeinig a rhai o’r hen do yn y Blaid Lafur,\u00a0gan gynnwys Corbyn, i ymadael \u00e2’r Undeb Ewropeaidd. Cam gyda chymrodion egwyddorol, megis Corbyn, fuasai labelu eu safbwynt yn orsyml fel\u00a0cred mewn ‘socialism in one country<\/em>‘. Y pryder yw y gall eu safbwynt\u00a0fraenaru\u2019r tir ar gyfer syniadau peryglus \u2018National Socialism<\/em>\u2019. Hyn yn gonsyrn go iawn oherwydd bod cymaint o\u2019r boblogaeth ym Mhrydain wedi’u hymddieithrio oherwydd diffygion cyfalafiaeth ac yn troi at genedlaetholdeb Prydeinig adweithiol. Hyn yng nghanol dryswch yngl\u0177n ag identiti yng nghyfnod fag end<\/em> yr ymerodraeth Brydeinig.<\/p>\n 7. Drwyddi draw mae’r rhelyw o fudiadau sosialaidd tir mawr Ewrop yn ymwrthod \u00e2’r syniad o geisio ymgyrraedd at\u00a0sosialaeth mewn un gwlad. Yn hytrach, maent yn gweld yr angen am drawsnewidiad\/chwyldro ar lefel Ewrop. Nid ydynt yn credu mewn ffordd\u00a0Almaenig neu Ffrengig, fel y cyfryw, at sosialaeth.<\/p>\n 8. Beth, felly, yw\u2019r ateb i sosialwyr yng Nghymru? Yn bendant mae cwestiwn cenedlaethol Cymru yn\u00a0rhy bwysig i’w adael i genedlaetholwyr Cymreig ac yn rhy bwysig i’w adael allan gan sosialwyr-fel y gwna’r rhelyw o \u2018sosialwyr\u2019 unoliaethol Prydeinig. Drwyddi draw, bu ac y mae\u2019r chwith Prydeinig yn ddall i imperialaeth ac i Genedlaetholdeb Prydeinig.<\/p>\n Yn gryno, yr ateb yw annibyniaeth wleidyddol i Gymru a chyd-ddibyniaeth economaidd mewn Undeb o Weriniaethau Sosialaidd Ewrop. Dadleuir bod y ddau amcan, annibyniaeth wleidyddol a sosialaeth, yn plethu drwy\u2019i gilydd. Mae deisyfiadau cenhedloedd darostyngedig Ewrop am ryddid yn rhan annatod o\u2019r frwydr dros Ewrop sosialaidd.<\/p>\n 9. Sut mae ymgyrraedd at Undeb o Weriniaethau Sosialaidd Ewrop? Drwy frwydr ddosbarth yn bennaf ond bod cwestiynau eraill fel ecoleg a\u2019r\u00a0amgylchedd, ffeministiaeth, heddwch, hawliau dynol, democratiaeth cyfranogol ac yn y blaen yn allweddol, fel hefyd y mae\u00a0iaith a diwylliant yn ei ystyr ehangaf. Buasai llywodraeth radical yng Nghymru, yngh\u0177d \u00e2\u2019r gymdeithas sifil a chymunedau, yn medru hybu newidiadau diwylliannol a fuasai\u2019n cyfrannu at greu\u2019r amodau a\u2019r ymwybyddiaeth angenrheidiol ar gyfer trawsnewid sosialaidd. Mae ymdriniaeth Gwyn Alf Williams o berthnasedd syniadaeth y Marxydd o Sardinia, Antonio Gramsci, i sefyllfa Cymru yn allweddol i ddeall r\u00f4l diwylliant mewn trawsnewid gwleidyddol.4<\/sup><\/a> 5<\/sup><\/a><\/p>\n 10. Mae atebion sosialaidd i gwestiynau cenedlaethol\u00a0yn Ewrop yn greiddiol i\u2019r frwydr dros sosialaeth. Mae mudiadau cenedlaethol\u00a0radical yn\u00a0hanfodol\u00a0i drawsnewidiad\u00a0Ewrop. Mae brwydr Catalonia a Chymru dros ryddid cenedlaethol\u00a0yn rhan annatod o greu Ewrop sosialaidd. Felly, o\u00a0safbwynt creu Ewrop\u00a0sosialaidd mae brwydr sosialwyr Cymru a Chatalonia dros annibyniaeth yn un. Fel yn achos unoliaethwyr Sbaen, ni fedr unoliaethwyr Prydeinig ddeall hyn a dyna pam eu bod, i bob pwrpas, yn fud ar ormes Catalonia.<\/p>\n 11. Fel y gwnaeth Raymond Williams ddadlau, gall sosialaeth gymryd amrywiol ffurf mewn gwahanol wledydd yn unol \u00e2 chymeriad a hanes gwledydd gwahanol. Yn achos Cymru, gellir rhagweld y balans rhwng r\u00f4l y wladwriaeth a\u2019r gymuned mewn trefn sosialaidd yn gymharol gryf i gyfeiriad y gymuned.6<\/sup><\/a><\/p>\n 12. O osod y nod o Gymru annibynnol o fewn Undeb o Weriniaethau Sosialaidd Ewrop mae modd cynllunio camau i\u2019w cymryd i gyrraedd y nod. Nid dyma\u2019r lle i drafod y camau; tasg ar y cyd i sosialwyr yng Nghymru a thu hwnt yw cynllunio\u2019r ffordd ymlaen. Mae\u2019n amlwg bod camau y gallasai llywodraeth radical yng Nghymru eu cymryd i\u2019r cyfeiriad hwn, hyd yn oed gyda\u2019i grymoedd cyfyngedig presennol. Pe cymerir un enghraifft yn unig–mae\u2019n hen bryd gofyn pam bod mwy na 85% o arian cyhoeddus ar gyfer datblygiad economaidd yng Nghymru ar ffurf cymorthdaliadau i gwmniau cyfalafol trawswladol tra bod cymunedau a\u2019r economi sylfaenol yn gorfod ymgreinio am friwsion. Mae\u2019r un ffaith hon yn dangos yn glir mai Llywodraeth sy\u2019n gwasanaethu cyfalaf preifat, ar draul cymuned, sydd ganddom ar hyn o bryd yng Nghymru. Nid oes rhaid i bethau fod fel hyn, hyd yn oed dan y drefn sydd ohoni.<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mae trafodaeth ar y berthynas rhwng sosialaeth a\u2019r cwestiwn cenedlaethol yn allweddol i ddyfodol y mudiad dros annibyniaeth i Gymru, sef Undod. Yn y nodiadau hyn dadleuir bod cred mewn … <\/p>\nCyfeiriadaeth<\/h2>\n
\n