Yn ôl ym mis Hydref, yn dilyn addoediad Senedd San Steffan, cawsom gyfrif cryno a brathog o derfynau democratiaeth Prydeinig ar y blog hwn – a ddatgelodd y graddau y …
Archifau Categori: Erthyglau
Bregus dros ben: yr hyn am ein prifysgolion sydd ddim yn wasg
Daeth y patrwm yn amlwg, maes o law. Yn y gorffennol, bu myfyrwyr yn gofyn am y ffurflen amgylchiadau arbennig am amryw o rhesymau: tostrwydd yn ystod y cyfnod arholiadau, …
Parhau i ddarllen “Bregus dros ben: yr hyn am ein prifysgolion sydd ddim yn wasg”
Anufuddod sifil torfol yn frith yng Nghatalunya
English | català Undod / sefyll gyda Catalunya Ddoe daeth dyfarniad hir-ddisgwyledig Goruchaf Lys Sbaen yn erbyn naw garcharor gwleidyddol o Gatalunya ar gyhuddiadau yn cynnwys ‘gwrthryfel’ ac ‘annog brad’, …
Parhau i ddarllen “Anufuddod sifil torfol yn frith yng Nghatalunya”
Plaid Cymru a niwcs – y drwg yn y caws
Bydd Plaid Cymru yn cyfarfod yn Abertawe am eu cynhadledd flynyddol dros y penwythnos, a mae’n siŵr y gallwn ddisgwyl pob math o addewidion am y Gymru annibynnol sydd yn …
Oes angen prifddinas ar Gymru o gwbl?
Mae annibyniaeth Cymru yn gyfle i ailfeddwl popeth. Yn ei araith a gafodd ganmoliaeth eang, galwodd Eddie Butler annibyniaeth yn gynfas wag yn yr orymdaith ym Merthyr Tudful. Heb os, …
Cymru’n codi
Trothwyol 1, yn ymwneud â chamau trawsnewidiol neu gychwynnol proses 2, mewn safle ar ffin neu drothwy, neu ar y ddwy ochr iddo *** Merthyr Tudfil; pair y dychymyg Cymreig …
Does dim trwsio Prydain
Doedd dim coup d’etat. Doedd dim torcyfraith. Mae’r wladwriaeth Brydeinig yn gwneud yr union peth cafodd ei gynllunio i wneud. Yng nghyfansoddiad anysgrifenedig Prydain, does dim rheolau, dim ond arferion. …
Democratiaeth radicalaidd: ffordd o guro Boris Johnson
Mae’n siŵr eich bod wedi clywed erbyn hyn: mae rhyw wancar posh wedi gofyn i’r Frenhines atal senedd San Steffan er mwyn gorfodi Brexit heb gytundeb. Mae hyd yn oed …
Parhau i ddarllen “Democratiaeth radicalaidd: ffordd o guro Boris Johnson”
Annibyniaeth ddienaid, neu annibyniaeth go iawn?
“Mae’n rhaid i[‘r mudiad cenedlaethol] ddangos i bobl Iwerddon nad yw ein cenedlaetholdeb yn ddim byd mwy na delfrydu melancolaidd o‘r gorffennol, ond hefyd bod ganddo’r gallu i greu atebion …
Parhau i ddarllen “Annibyniaeth ddienaid, neu annibyniaeth go iawn?”
Amddiffynwn chwyldro Rojava: dros ein dosbarth, dros y ddaear, a dros fenywod
Mae arbrawf mewn system o ymreolaeth ffeministaidd y Cwrdiaid o dan fygythiad gan wladwriaeth Twrci – a rhaid i ni fel y mudiad cenedlaethol weithredu. Yn mis Chwefror y flwyddyn …
Parhau i ddarllen “Amddiffynwn chwyldro Rojava: dros ein dosbarth, dros y ddaear, a dros fenywod”
Y Sioe a’r Steddfod: bonedd a gwrêng
Dwy o Wyliau mawr cenedlaethol sydd yna a sefydlwyd yn benodol ar gyfer pobl Cymru – Y Sioe Fawr (Roial Welsh yn Gymraeg) a’r Steddfod (Royal National Eisteddfod gynt). Heblaw …
Gwerthoedd Cymru annibynnol / Ymunwch gyda ni
Ymunwch ag Undod i gefnogi Cymru y gallwn ni i gyd fod yn falch o’i galw’n gartref. Rydym yn orymdeithio gyda baneri Undod ac yn cynnal cyfarfod yn Llety Arall. …
Parhau i ddarllen “Gwerthoedd Cymru annibynnol / Ymunwch gyda ni”
Trwyddedau arfau i Sawdi Arabia yn anghyfreithlon medd y Llys Apêl – be sydd wnelo hyn a Chymru?
Be ydi’r stori? Mae Undod yn croesawu’r newydd fod y Llys Apêl wedi barnu fod trwyddedu allforio arfau oddi yma i Sawdi Arabia yn anghyfreithlon. Dywedodd y barnwyr ei fod …
Hil ac annibyniaeth
Fe gafodd yr orymdaith gyntaf dros annibyniaeth i Gymru ei chynnal ar 11 Mai 2019. Roedd bron i dair mil o bobl yn bresennol, a’r dorf yn llifo drwy ganol …
Ford Pen-y-Bont yn drychineb. Rhaid i Gymru ddysgu’r gwersi economaidd
Yn y blynyddoedd sydd i ddod, dylai’r wythnos diwethaf yma yng Nghymru cael ei chofio fel cyfnod allweddol, pan ddechreuodd y wlad o’r newydd. Wedi blynyddoedd o wamalu, cafodd ffordd …
Parhau i ddarllen “Ford Pen-y-Bont yn drychineb. Rhaid i Gymru ddysgu’r gwersi economaidd”
Cymru, yr argyfwng hinsawdd, a’r M4
Datganiad Mae Undod yn fudiad sydd wedi’i sefydlu i sicrhau annibyniaeth i Gymru. Bydd annibyniaeth go iawn yn dilyn nifer o egwyddorion hanfodol, gan gynnwys, ond nid yn gyfyngedig i: …
Dihangfa Cymru o Brecsut?
Ychydig wythnosau yn ôl fe ddigwyddodd rhywbeth tra anarferol. Cyhoeddwyd darn gan Y Guardian oedd yn rhoi sylw i Gymru. Ymhellach – er gwaethaf y ffocws ar Brecsut – llwyddwyd …
Y cyfryngau amgen: ceffyl pren Troea?
Dyma addasiad o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn O’r Pedwar Gwynt. Diolch yn fawr i’r awdur a’r cylchgrawn am roi caniatâd i Undod ei ailgyhoeddi. Waeth i ni gydnabod …
Ail hanner bywyd Silyn
Dyma Ail hanner bywyd Silyn. Darllenwch ran 1. Ac yntau a’i wraig wedi bod mor hapus yn Nhanygrisiau, dyfalais sawl gwaith beth barodd iddynt adael y lle a mudo i’r …
Dyddiau cynnar Silyn
Dwi’n gwenu wrth feddwl amdanynt – Lenin a Silyn yn sgwrsio yn yr Amgueddfa Genedlaethol yn Llundain lle daethant i ‘nabod ei gilydd tua 1903. Ar yr olwg gyntaf, does …
Annibyniaeth i Gymru: tocyn twyma’ tre’
“Mae yna rywbeth ar droed” yw’r geiriau sydd yn crynhoi yr achlysur. Teimlad anhraethol na does modd ei fynegi mewn unrhyw dermau penodol, dim ond ei deimlo yn y fan …
Imperialaeth yr UDA yn Venezuela, ac effaith gwladychiaeth
Ers rhy hir, y mae cyd-sefyll gyda’r gorthrymedig, ac undod gyda’r dosbarth gweithiol a “trueiniaid y ddaear” wedi bod yn rhy bell o lawer o feddyliau’r sawl sydd ar y …
Parhau i ddarllen “Imperialaeth yr UDA yn Venezuela, ac effaith gwladychiaeth”
Dim brenhiniaeth: diffinio a meithrin Cymru ddemocrataidd
Pa fath o Gymru ddylen ni gael? Gawn ni sefydlu egwyddor sylfaenol o’r cychwyn: mae’n rhaid i bobl Cymru meddu ar y grymoedd i benderfynu ar eu dyfodol eu hunain. …
Parhau i ddarllen “Dim brenhiniaeth: diffinio a meithrin Cymru ddemocrataidd”
Rhaid i ni rannu darlun o’r Gymru annibynnol yr ydym eisiau
O dro i dro, gofynnir i mi sut des i’n rhan o’r mudiad cenedlaethol yng Nghymru. Yr ateb yw fy mod wedi cael yr hyn a allech chi ei alw’n …
Parhau i ddarllen “Rhaid i ni rannu darlun o’r Gymru annibynnol yr ydym eisiau”
Sosialaeth ac annibyniaeth i Gymru
Mae trafodaeth ar y berthynas rhwng sosialaeth a’r cwestiwn cenedlaethol yn allweddol i ddyfodol y mudiad dros annibyniaeth i Gymru, sef Undod. Yn y nodiadau hyn dadleuir bod cred mewn …
Y Gymraeg a gwleidyddiaeth radical
Os oes gobaith o lwyddiant i’r mudiad annibyniaeth, mae yna angen dirfawr i sicrhau ymdeimlad o undod ymysg y sawl sy’n cyfrannu. Waeth inni ddechrau gydag un o’r pynciau yna …